Trạng Việt Nam

Chúng ta đã biết, nước VN thời xưa có rất nhiều Trạng Nguyên (gồm vua ban và nhân dân phong cho).

Trang blog xin mở một mục mới với mục đích giúp các em tìm hiểu các câu chuyện xung quanh các Trạng Nguyên nước ta.

Mỗi tuần, các em sẽ được xem một câu chuyện. Hy vọng sẽ mang điều lý thú đến cho các em.

Truyện được trích lọc từ “Kho tàng về các ông Trạng Việt Nam” của GS Vũ Ngọc Khánh.

 

 

Giai thoại về Mạc Đỉnh Chi

 

CÂU ĐỐI Ở QUAN ẢI

 

Năm 1308, Mạc Đỉnh Chi nhận chiếu chỉ của vua Anh Tông đi sứ nhà Nguyên. Dạo ấy vào đầu mùa hạ, tuy trời ít mưa, nhưng đã mưa thì mưa như đổ nước từ trên trời xuống; đường sá, đồng ruộng, nước trắng băng một màu, việc đi lại gặp trở ngại lớn. Chính vì vậy mà đoàn sứ bộ đến quan ải chậm mất hai ngày. Quan coi ải một mực không cho qua. Mạc Đỉnh Chi bực lắm, toan quay trở về nhưng nghỉ đến mệnh vua mà mình gánh vác chưa trọn nên nán lại xin đi. Ngẫm nghĩ hồi lâu, viên quan coi ải nói:

            – Nghe ngài là người có tài văn chương, tài ấy sao không sử dụng lúc này? Bây giờ tôi ra một vế đối, nếu đối thông suốt, sẽ mở cửa ải; bằng không, xin mời ngài quay lại.

Yên lặng giây lát, viên quan nọ hí hửng ra đối:

            Quá quan trì, quan quan bế, át quá khách quá quan.

            (đến cửa ải chậm, người coi cửa không cho khách qua)

Không cần suy nghĩ lâu, Mạc Đỉnh Chi đối ngay:

            Xuất đối dị, đối đối nan, thỉnh tiên sinh tiên đối.

            (Ra đối thì dễ, đối lại thì khó, mời tiên sinh đối trước)

Quan coi ải vái ông hai vái, tỏ ý tài phục, rồi mở cửa cho đi.

 

GIẢI OAN

 

Một buổi chiều hè, trời nắng như đổ lửa, Mạc Đỉnh Chi và mọi người lúc ấy qua một quán nước ven đường. Mạc cho mọi người nghỉ lại. Chủ quán là một bà cụ già tóc bạc phơ, đon đả chào khách. Cách đấy không xa có một giếng nước trong xanh. Trên thành giếng có viết năm chữ: “Ngân bình, kiên thượng tị”. Thấy lạ, Mạc hỏi nguyên do. Bà cụ chậm rãi kể:

            – Xưa có một cô gái bán hàng nước học hành giỏi, chữ nghĩa thông. Gần đây, có một anh học trò muốn ngấp nghé, cứ ngày ngày đi học về, lại vào uống nước tìm lời trêu ghẹo. Một hôm cô hàng nước nói thực với anh:

            – Thiếp là con nhà lương dân, có theo đòi bút nghiên, mà chàng cũng là con nhà thi lễ, nếu như phải duyên trời, thực cũng xứng đôi vừa lứa, vậy thiếp xin ra một câu đối, nếu chàng đối được, thiếp tình nguyện xin nâng khăn sửa túi, bằng không, thì xin chàng chớ qua đây làm gì nữa. Anh học trò bằng lòng. Cô hàng nhân trông thấy cái ấm tính bằng bạc, mới ra câu đối rằng:

            “Ngân bình, kiên thượng tị”

            (Bình ngọc, mũi trên vai. Ý nói cái vòi trên cổ ấm)

            Anh học trò nghĩ mãi mà không đối được, xấu hổ quá, đành đâm đầu xuống giếng đó mà chết.   Ít lâu sau, người ta cho viết câu đối ấy lên thành giếng để thách thức cả thiên hạ. Nhưng xưa nay chưa ai đối được.

            Nghe đến đây, Mạc cười:

            – Câu ấy dễ thế sao không đối được mà phải ngậm oan nơi đáy giếng! Thôi, để ta đối giải oan giùm cho hồn kẻ thư sinh.

            Mạc Đỉnh Chi bèn đọc:

            “Kim tỏa, phúc trung tu”

            (Khóa vàng, râu trong bụ. Ý nói cái tua khóa ở trong ruột khóa).

            Sau đó, Mạc bèn sai người viết câu ấy lên thành giếng, bên cạnh câu đối của hàng nước năm xưa.

            Mọi người chịu ông đối giỏi.

 

 

 

 

 

 

 

13 phản hồi

  1. Em bé thật là xinh và đáng yêu. Còn mẹ của em?

  2. Xin cảm ơn bạn Timeo đã khen

  3. woww, la hoang tu cua thay day ha???? Nghe nho Thuy ke hoai ma chua bao jo thay mat. Em la Bui Thi Phuong Thao, hoc sinh cu cua truong Nguyen Trung Truc ne thay, nho Thuy moi gui cho em link web cua thay nen vao gui loi chao den thay. Chuc thay mot ngay vui ve va may man..

  4. Chào em Phương Thảo
    Em là học trò giỏi mà thầy từng biết ở trường NTT
    Thầy hy vọng em phát huy hơn nữa sức học của mình để sau này giúp ích cho xã hội và cho bản thân mình

  5. Em ma hoc gioi j ha thay, chi gioi an va gioi quay thoi. Luc em ra di, cung chang gap thay de chao dc nua. Em nghe noi Nha Trang gio dep lam phai ko thay, neu co dip em se tro ve tham thay cung cac thay co cu truong minh. Chuc thay thanh cong tren cong duong giao duc

  6. Cảm ơn em
    Chúc em có mọt kỳ nghĩ hè thật vui vẻ

  7. thay ui, mua he o day chan wa!!!!! Di lam ca ngay, ve toi nha thi troi da toi, lai o nha, chang di dau dc, vi chua thi bang lai xong……. He nay thay co day he ko, cho em tham gia hoc voi dc ko thay

  8. trùi ui pà Thảo lúc nào cũng rên hết trơn , pà thấy mùa hè của ui chẳng khác gì bà đâu. Mà bà thấy con thầy đẹp zai đừng có mà kua đó nghen , để cho tui với con nhỏ Trinh dó hai đứa tui đăng kí nhó í rùi đó . Thầy ơi nếu Thảo có xin đăng kí nữa thầy đừng cho nghen .
    hiiiiiiiiii

  9. Thuy cu tu nhien dang ki, nhung thay ma nhan nho thuy la con dau la con trai thay te tui do thay uiii. Con Thao ha, thao co hoang tu cua minh roi, ko them danh voi Thuy dau

  10. ui the lmot mua he lai troi qua oai do ? “Bo’ ” oi he` nay` bothenao` ah. bo’ co di dau do nghi mat voi gia dinh ko, con` cong viec trong he`, c gi thu vi ko ha bo. Nam nay con khong biet he la ji het bo’ ah. Cong viec thi toi’ mat’ toi’ mui~ + them viec len 12 nen con ko mot chut thoi gian ranh~. Con dang di hoc quan su tuan` sau la vao nam hoc oai` .Chot nho den’ bo’ may thang he` rui` con ko hoi tham duoc suc’ khoe? cua? bo’. Nho online lai cho con nha “latdat_degan” iu bo’ nhiu`. chuc bo^’ thanh` khoe, thanh` cong va` hanh phuc’

  11. Xin chào “namlun”
    Em có khoẻ không? Có ốm bớt đi kg nào không?
    Năm nay học 12 rồi, phải cố gắng lên nghen. Đề thi càng ngày càng khó đó.
    thầy vẫn khoẻ.
    Cảm ơn các em còn nhớ đến thầy
    Chúc các em khoẻ mạnh

  12. bữa nay thầy nhận em không ra đâu, em ốm đi rất nhiều đó , ko như lúc trước đâu, nhưng em vấn có thể đánh thầy nổi đó. hiiiiiiiiiiii
    khi nào có dịp tui e sẽ vào thăm thầy , tại nhớn oài mà không sợ lạc đường nữa , àh mà bao jờ thầy đi dạy lại , tuần sau làtụi e vào năm học mới oài , vất vả lém thầy ơi .

  13. Chúc em học thật giỏi nhé

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: